Bornholm ma wiele symboli: granitowe klify, białe plaże, wędzarnie z charakterystycznymi kominami i ruiny potężnego Hammershus. Jednak do najbardziej niezwykłych zabytków wyspy należą cztery średniowieczne kościoły rotundowe. Ich białe, masywne mury i charakterystyczny okrągły kształt trudno pomylić z jakąkolwiek inną budowlą. Dziś są jednymi z najciekawszych miejsc, które można zobaczyć podczas podróży po wyspie.
Co ciekawe, każdy z nich jest nieco inny. Dlatego podczas zwiedzania Bornholmu warto zobaczyć nie tylko najbardziej znany Østerlars, ale również pozostałe rotundy – Nylars, Olsker i Nyker.
Okrągłe kościoły Bornholmu – skąd wziął się ich niezwykły kształt?
Charakterystyczne okrągłe kościoły Bornholmu powstały w średniowieczu. Budowano je przede wszystkim jako świątynie, jednak ich masywna konstrukcja pozwalała również wykorzystywać je jako miejsca schronienia. Grube mury, niewielkie otwory oraz kolejne kondygnacje sprawiały, że budowle miały zupełnie inny charakter niż typowe wiejskie kościoły.
Ich lokalizacja także nie była przypadkowa. Wznoszono je w miejscach, które umożliwiały obserwację okolicy. Dzisiaj trudno jednoznacznie rozstrzygnąć wszystkie kwestie związane z ich dawnymi funkcjami, co tylko dodaje bornholmskim rotundom tajemniczości.
Østerlars – najsłynniejsza rotunda na wyspie
Największym i najbardziej znanym okrągłym kościołem Bornholmu jest Østerlars Kirke, położony kilka kilometrów od Gudhjem. Powstał prawdopodobnie w XII wieku i jest jednym z najczęściej odwiedzanych zabytków sakralnych wyspy.
Już z zewnątrz budowla robi ogromne wrażenie. Biała rotunda przykryta stożkowym dachem otoczona jest zielenią, a obok znajduje się charakterystyczna wolnostojąca dzwonnica.
Warto zajrzeć również do środka. Centralny filar podtrzymujący konstrukcję zdobią średniowieczne freski przedstawiające sceny biblijne. To właśnie wnętrze najlepiej pokazuje, że rotundy nie są wyłącznie turystyczną ciekawostką, lecz niezwykle cennymi zabytkami średniowiecznej architektury.
Nylars – jeden z najlepiej zachowanych kościołów
Kolejnym przystankiem może być Nylars Kirke, znajdujący się niedaleko Rønne. Uważany jest za jeden z najlepiej zachowanych kościołów rotundowych na Bornholmie. Jego prosta bryła i grube kamienne ściany świetnie pokazują, jak wyglądały średniowieczne budowle tego typu.
W środku można zobaczyć między innymi zabytkowe elementy wyposażenia oraz kamienie runiczne. Nylars jest zwykle spokojniejszy niż popularny Østerlars, dlatego warto zatrzymać się tutaj podczas zwiedzania południowo-zachodniej części wyspy.
Olsker i Nyker – dwie kolejne rotundy Bornholmu
Na północy znajduje się Olsker Kirke, którego smukła biała bryła wyróżnia się w okolicznym krajobrazie. To najwyższy z czterech bornholmskich kościołów rotundowych. Jego lokalizacja sprawia, że można łatwo połączyć wizytę ze zwiedzaniem Hammershus, Allinge czy Hammerknuden.
Najmniejszą rotundą jest natomiast Ny Kirke w miejscowości Nyker. Kameralny kościół ma zupełnie inny charakter niż monumentalny Østerlars, ale właśnie dzięki temu warto uwzględnić go podczas podróży.
Kościoły na Bornholmie – pomysł na własną trasę zwiedzania
Wszystkie cztery rotundy można połączyć w ciekawą trasę tematyczną. Zwiedzając kościoły na Bornholmie, poznajemy nie tylko architekturę sakralną, lecz również historię wyspy i jej średniowiecznych mieszkańców.
Trasę można łatwo połączyć z innymi atrakcjami. Østerlars znajduje się niedaleko Gudhjem, Olsker można odwiedzić w drodze do Hammershus, Nylars podczas zwiedzania okolic Rønne, a Nyker przy okazji podróży przez zachodnią część wyspy.
To świetna propozycja szczególnie dla osób, które chcą zobaczyć coś więcej niż najbardziej znane plaże i nadmorskie miejscowości.
Cztery budowle, które stały się symbolem Bornholmu
Rotundy pokazują zupełnie inne oblicze Bornholmu. Przypominają, że wyspa to nie tylko piękne krajobrazy, ale również fascynująca historia sięgająca średniowiecza.
Østerlars, Nylars, Olsker i Nyker różnią się wielkością, wyglądem oraz detalami architektonicznymi. Warto więc nie ograniczać się do jednej rotundy. Odwiedzenie wszystkich czterech pozwala stworzyć ciekawą trasę przez wyspę, a jednocześnie odkryć miejsca, które podczas klasycznego zwiedzania Bornholmu łatwo byłoby ominąć.
